Sklep ROCKICE.PL

Przegląd Śrub lodowych

wspinanie w lodzie

Wszystko co powinieneś wiedzieć
o śrubach lodowych
 
Wspinanie lodowe jest wyjątkową formą górskiej aktywności. Lód jest czymś, czy to w miejskich warunkach czy na górskim szlaku zazwyczaj wzbudza w nas niechęć i skłania raczej do wzmożonej uwagi. Na pierwszy rzut oka pionowe cieki lodowe wydają się niemożliwe do pokonania, jednak przy pomocy kilku narzędzi da się tego dokonać i co więcej – sprawia to niewiarygodnie dużo przyjemności!
 
Ekwipunek do wspinania po lodospadach to nie tylko czekany, raki, kask, uprząż, lina… no właśnie do czego tę linę podpinać? Gdy w otoczeniu lodospadu występuje skała to śmiało możemy korzystać ze standardowego sprzętu tj.: kości mechaniczne, haki, kostki klinowe. W przypadku, gdy wspinamy się po szerokim lodospadzie a naszym zasięgu nie ma żadnej skały to musimy sięgnąć po bardziej specjalistyczne wyposażenie, jakim są śruby lodowe. 
 
Śruba lodowa to nic innego jak zaostrzona, metalowa rura (tuleja) z gwintem zewnętrznym, którą wkręcamy za pomocą korbki w zwarty fragment twardego lodu. Na rynku istnieje wiele rodzajów śrub lodowych z różnymi rozwiązaniami i można je podzielić ze względu na: 
Zastosowany materiał tulei
System wkręcania
Długość
Dołączony stały ekspres
Kształt plakietki do wpięcia karabinka 
 
Materiał 
Zdecydowana większość obecnie występujących na rynku śrub jest wykonana z chromowanej stali. Są trwałe i niezawodne, jednak jak to stal – do najlżejszych materiałów nie należy. Wśród wspinaczy krąży jeszcze wiele starych, poradzieckich śrub tytanowych marki Irbis. Są trochę lżejsze, zdecydowanie tańsze, ale ich montaż i demontaż w lodzie jest czasochłonny i uporczywy. Dodatkowo, nie są do końca zaprojektowane do wspinania i wymagają specjalnej uwagi przy osadzaniu. Materiał, który aktualnie rewolucjonizuje sprzęt wspinaczkowy to aluminium. Dziwne więc by było, gdyby projektanci nie pochylili się nad zastosowaniem tego materiału do produkcji śrub lodowych. Od kilku lat na rynku są dostępne śruby wykonane właśnie z tego lekkiego materiału, ale z  osadzoną na szczycie stalową końcówką. Chroni ona ostre zęby  śruby przez nadmiernym tępieniem i jest bardziej wytrzymała, gdy przypadkiem dowiercimy się do skały. Niestety wadą takiego materiału jest mniejsza trwałość i awaryjność.
 
System wkręcania
Aktualnie dostępne śruby ze względu na sposób montażu można podzielić na te z korbką, i bez korbki. Które lepsze? Sprawa jest bardzo intuicyjna – oczywiście śruby z zintegrowaną korbką będą przystępniejsze i szybsze w montażu. Dobrze by było gdyby ta korbka była funkcjonalna, nie przeszkadzała podczas przenoszenia na karabinku sprzętowym i później przy używaniu. Należy zapomnieć o starych rozwiązaniach noszenia specjalnej osobnej korbki do wkręcania śrub bez stałych korbek  – zbyt łatwo można taki element zgubić i zbyt długo to trwa. 
 
 
Długość
Większość dostępnych śrub na rynku ma długość od 10 do 22 cm. Od tego, jak długą śrubę wybierzemy do wkręcenia zależy od oszacowania grubości lodu w miejscu, gdzie chcemy osadzić punkt. Podstawową zasadą jest to, że wraz ze wzrostem długości śruby zwiększa się długość pracującego gwintu, a tym samym zwiększa się wytrzymałość śruby. Tu warto zaznaczyć, że właśnie wspomniany gwint odpowiada za wytrzymałość punktu, a nie dźwignia osadzonej śruby. Dobrze osadzona śruba powinna być wkręcona od dołu pod kątem 10-15 stopni. Na śrubę wkręconą od góry (czyli niepoprawnie) podczas obciążenia działa dźwignia co może powodować kruszenie się lodu wokół naszej dziury i osłabienie wytrzymałości punktu. 
 
Stały ekspres
Część dostępnych na rynku śrub lodowych jest wyposażona w stałą taśmę służącą do wpięcia karabinka/ekspresa. Domyślam się, że w ten sposób projektanci chcieli umożliwić wspinaczkowi redukcję sprzęt poprzez zabieranie mniejszej ilości ekspresów na wspinaczkę. Rozwiązanie nie jest do końca praktyczne, część osadzonych śrub no i tak należy przedłużyć dodatkowym ekspresem a tasiemki przy śrubach plączą się i przeszkadzają podczas wkręcania. 
 
Kształt plakietki do wpięcia ekspresa
Najbardziej wygodne i praktyczne będzie rozwiązanie zbliżone kształtem do klasycznej plakietki do spitów. Cały element powinien być zwarty by nie zajmować dużo miejsca przy  uprzęży a na tyle duży by operowanie śrubą w grubych rękawiczkach nie stwarzało problemu. Korbka do wkręcania powinna być mała i zwarta. 
 
 
 
osadzanie śrub lodowych
Jak poprawnie osadzić śrubę lodową?
 
Po pierwsze, musimy znaleźć dobre miejsce na jej osadzenie. Będzie to fragment zwartego, wodnego lodu o grubości większej niż najmniejsza śruba lodowa jaką masz ze sobą. O wytrzymałości punktu będzie decydować głównie wytrzymałość lodu gdzie zamierzasz osadzić swój punkt przelotowy. Idealne miejsce na osadzenie śruby lodowej znajdziesz we wklęśnięciach powierzchni lodospadu. Czasem konieczne będzie skucie kilku centymetrów wierzchniej warstwy słabej pokrywy lodowej. 
 
Po drugie, musisz znajdować się w stabilnej i dogodnej pozycji, z miejscem do osadzenia śruby przed klatka piersiową. Stabilna pozycja w lodzie powinna się wrysowywać w obrys trójkąta równoramiennego. Jeden czekan jest wbity centralnie na głową, ręka wyprostowana a nogi powinny być rozstawione na szerokość ramion. 
 
Po trzecie, złap za głowicę śruby lodowej i układając swoje przedramię w jednej osi z „rurą”, mocno dociskając zęby do powierzchni lody i rotując nadgarstkiem wkręć śrubę. Śruba powinna być osadzona pod kątem ok. 10°  od dołu. Pierwsze 2-3 obroty należy wykonać trzymając śrubę za głowicę. Po wkręceniu ok. 1 cm, gdy czujemy że śruba jest osadzona już dostatecznie stabilnie można kontynuować dalsze wkręcane za pomocą korbki. Na koniec ustawiamy plakietkę pionowo i wpinamy ekspres.
 
Przy wykręcaniu śruby starajmy się jej przede wszystkim nie zgubić. Kolejnym krokiem jest usunięcie zalegającego śniegu/lodu wewnątrz tulei – robimy to poprzez delikatne uderzenia głowicą o lód trzymając śrubę za zęby. Innym sposobem jest wydmuchanie resztek lodu przykładając śrubę do ust. Uważajmy tylko by zimna stal nie przymarzła do wilgotnych ust.
 
Piotr Sułowski – Szkoła Wspinania Alpstudio http://alpstudio.com.pl